Η ιστορία του Ελληνισμού !! - Να τι θα πει Ελλάδα... -ΚΛΙΚ ΣΤΗ ΦΩΤΟ...

Παρασκευή, 20 Ιουλίου 2018

Η ομιλία της Ερμιονίτισσας Μιρέλας Ζωγράφου στη χθεσινή εκδήλωση «Δρόμοι Πολιτισμού Αργολίδας»…

« Η ανάγνωση των καλών βιβλίων είναι σαν τη συνομιλία 
με τους τελειότερους ανθρώπους του παρελθόντος.» 
Ρενέ Ντεκάρτ 
πολύ γνωστός και με το εξελληνισμένο όνομα Καρτέσιος, ήταν Γάλλος φιλόσοφος, μαθηματικός και επιστήμονας φυσικών επιστημών. Θεωρείται σταθμός στην ιστορία της φιλοσοφίας, καθώς φέρεται ως δάσκαλος και ταυτόχρονα θύμα του Διαφωτισμού.Βικιπαίδεια
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Το ρεπορτάζ >>>ΕΔΩ...





Καλησπέρα και από μένα,
Θα προσπαθήσω να σας γνωρίσω τα βιβλία εκείνα που βρίσκονται στα ράφια της Δημοτική Βιβλιοθήκης μας τα οποία αποτελούν κομμάτι της πλούσιας βιβλιογραφίας της Ερμιονίδος και αφορούν το θέμα της τοπικής λαογραφίας. Τα βιβλία αυτά είναι έργα ντόπιων συγγραφέων και όχι μόνο και απευθύνονται στον απλό αναγνώστη που θέλει να γνωρίσει το παρελθόν και το πολιτισμό της περιοχής του μέσα από τα ήθη, τα έθιμα, τις παραδόσεις, τα δημοτικά τραγούδια αλλά και τα χειροτεχνήματα του. Η προσπάθεια δημιουργίας αυτού του καταλόγου που συγκεντρώνει τα συγγραφικά έργα της Ερμιονίδος είναι σημαντική για ερευνητές, εκπαιδευτικούς και μαθητές καθώς τους προσφέρει συγκεντρωμένες τις πηγές της βιβλιογραφίας στις οποίες μπορούν να ανατρέξουν για να βρουν υλικό για τη μελέτη τους, τα σχολικά πρότζεκτ ή για προσωπική πληροφόρηση. Χρήσιμο όμως είναι για τον καθένα από εμάς έτσι ώστε να ενδυναμώσει τις ήδη υπάρχουσες μνήμες και συνδέσεις του με το παρελθόν αλλά και να δημιουργήσει καινούρια μονοπάτια γνώσης.
Ας ξεκινήσουμε με το πρώτο βιβλίο το οποίο είναι του δημοσιογράφου Γιώργου Αντωνίου και εκδόθηκε το 2004 με τίτλο «Μύλοι της Αργολίδας». Το βιβλίο αυτό μας φέρνει σε επαφή με τη λαϊκή αρχιτεκτονική των εκατοντάδων ξεχασμένων νερόμυλων και ανεμόμυλων του νομού μας. Ιδιαίτερο αφιέρωμα με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και μαρτυρίες υπάρχει για τους μύλους Ερμιονίδος.
Το επόμενο βιβλίο Σοφίας Λεπτοπούλου- Λώλη με τίτλο «Λαογραφικά από το Κρανίδι» εκδόθηκε το 2001 και αποτελεί μία συλλογή λαογραφικού υλικού σχετικά με την καθημερινότητα, την επαγγελματική και κοινωνική ζωή (γέννηση, γάμος, θάνατος) των Κρανιδιωτών και τα έθιμα που σχετίζονται με τη θρησκεία μας αλλά και θέματα σχετικά με τη μαγεία και την μαντική.
Σειρά έχουν «Οι σφουγγαράδες της Ερμιόνης που ρουφήξανε τη ζωή τους … με το σφουγγάρι» της Παρασκευής Δημητρίου Σκούρτη έκδοση του 2012. Ένα βιβλίο με το οποίο μπορείς να περιηγηθείς στο τρόπο εργασίας και τις δυσκολίες των σπογγαλιέων που προσπαθούν να βγάλουν ένα κομμάτι αλμυρό ψωμί στη μακρινή Αφρικάνικη ακτή. Μέσα από την ανάγνωση του βιβλίου μπορείς να διαβάσεις ονόματα, να δεις εικόνες και να μάθεις τις ιστορίες εκείνων των ανδρών.
Αφήνουμε τους σφουγγαράδες και πάμε σε ένα άλλο επίπονο μεροκαματιάρικο επάγγελμα εκείνο των χτιστών όπως αποδόθηκε από τη Παρασκευή Δημητρίου Σκούρτη εκδόσεων του 2015 και είναι αφιερωμένο «Σε εκείνους που έχτισαν την Ερμιόνη» πρόκειται για μία παρουσίαση των ανθρώπων αυτών που με μόχθο και μανία οραματίστηκαν τη λαμπρή αρχιτεκτονική των κτισμάτων της ιδιαίτερης πατρίδας μας και δεν ήταν άλλοι από τους χτιστάδες, τους ματσόνηδες ( αυτοδίδαχτοι μάστορες) και τους πετράδες.
Πέμπτο κατά σειρά θα παρουσιαστεί το βιβλίο του Γιάννη Σπετσιώτη και της Τζένης Ντεστάκου «Πορφύρες από την Ερμιόνη» εκδόσεις 2011. Σε αυτό το βιβλίο παρουσιάζεται ένα αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής ιστορίας της Ερμιόνης που μας ταξιδεύει στα αρχαία και βυζαντινά χρόνια και δεν είναι άλλο από την πορφύρα και αν … αναρωτιέται κανείς τι είναι πορφύρα. Πορφύρα λέγεται το κοχύλι, η βαφή, το κόκκινο επίσημο ένδυμα και η αίθουσα του ανακτόρου που γινόταν ο τοκετός του πορφυρογέννητου αυτοκράτορα, ο βασιλιάς λεγόταν έτσι εξαιτίας του χρώματος που ήταν βαμμένα τα υφάσματα της αίθουσας την ώρα εκείνη. Αυτά και άλλα πολλά μπορείτε να μάθετε διαβάζοντας το συγκεκριμένο βιβλίο.
Το επόμενο βιβλίο εκδόσεων 2017 είναι αφιερωμένο σε μία αόρατη γυναικεία ύπαρξη που στοίχειωσε μέσω της παράδοσης στους τοπικούς μύθους και επηρέασε σημαντικά τη ζωή των Ερμιονιτών. Λόγος γίνεται φυσικά για τη Βιτόριζα. Το ξωτικό εκείνο με την απεριόριστη δύναμη που έφερνε τύχη και βοηθούσε ενώ σε άλλες περιπτώσεις εκδικούνταν τους ανθρώπους που βρίσκονταν στο διάβα του. Το στοιχειό αυτό συνδύαζε με έναν μοναδικό τρόπο το φόβο, το κακό αλλά και το πάθος.
« Ω γλυκή μου έαρ! Η Μεγάλη Παρασκευή στην Ερμιόνη χθες και σήμερα» του Γιάννη Σπετσιώτη εκδόσεις 2012 είναι το επόμενο βιβλίο που βρίσκεται στα ράφια της βιβλιοθήκης μας για να κρατήσει ζωντανές τις μνήμες μας από την ευλαβική μέρα του χρόνου στην Ερμιόνη. Ένα βιβλίο που δείχνει ότι η θρησκεία και η λαογραφία είναι κομμάτια αλληλένδετα.
«Των Αγίων Αναργύρων» βιβλίο του Γιάννη Σπετσιώτη εκδόσεων 2015 που αναφέρεται σε εκείνη την καλοκαιρινή γιορτή στις 30 Ιουνίου που μικροί και μεγάλοι περιμένουν να ζήσουν. Ο συγγραφέας περιγράφει τη συναισθήματα και τις σκέψεις που σαν παιδί βίωνε εκείνη τη γεμάτη με ψαλμούς, παιχνίδια και γλέντια μαγική νύχτα, την παραμονή των Αγίων Αναργύρων με το λαμπρό πανηγύρι στο μοναστήρι των Αγίων μας.
«Ερμιονίτικος Λαϊκός Λόγος» του Γιάννη Σπετσιώτη και συγκεκριμένα το πρώτο τεύχος με τίτλο «Τα παρατσούκλια» το οποίο εκδόθηκε το 2017. Πρόκειται για ένα πόνημα που περιλαμβάνει 534 παρατσούκλια που συναντάμε στο τόπο της Ερμιόνης από τα μέσα του 19ου έως και τα μέσα του 20ου αιώνα γραμμένα σε αλφαβητική σειρά. Καθώς και 117 λέξεις που λέγονται στην Ερμιόνη και μοιάζουν αλλά δεν είναι παρατσούκλια μαζί με την ερμηνεία τους. Σίγουρα διαβάζοντας το ο καθένας από εμάς θα βρει το παρατσούκλι του δικού του παππού ή γιαγιάς.
Ένα χρόνο αργότερα εκδίδεται από το Γιάννη Σπετσιώτη το δεύτερο τεύχος του «Ερμιονίτικου Λαϊκού Λόγου» αυτή τη φορά φέρει τον τίτλο «Εκφράσεις και διάλογοι» και περιέχει γύρω στις 700 προσφιλείς ντόπιες εκφράσεις και τρεις άκρως διασκεδαστικούς ερμιονίτικους διαλόγους με ζωντανό και κατανοητό λόγο γεμάτο μουσικότητα.
Λίγο πριν κλείσει η παρουσίαση της λαογραφίας και ασχοληθούμε με ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο της τοπικής μας παράδοσης. 
>>>>>>>>>>>>>

Θα κάνουμε μία συγγραφική στάση στο παραθαλάσσιο χωριό της Κοιλάδας και στο βιβλίο «Κοιλαδιώτικες καλάδες» επιμέλεια της Άννας Στρούλιας εκδόσεις 2014. Ένα πόνημα γεμάτο εικόνες και λόγια της θάλασσας όπως τα μοιράστηκαν οι Κοιλαδιώτες ψαράδες και ναυτικοί με την αρχαιολόγο από τη Λάρισα. Λόγος γίνεται για τη συγγραφέα του βιβλίου που θέλησε να γνωρίσει περισσότερο την ιστορία της Κοιλάδας που φιλοξενεί στο κόλπο της το σπήλαιο Φράχθι. Όσον αφορά το τίτλο του βιβλίου «Κοιλαδιώτικες καλάδες». Καλάδα είναι η περιοχή εκείνη της θάλασσας που είναι κατάλληλη για την καθέλκυση ή την ανέλκυση της τράτας στο πέλαγος προς αλιεία. Πρόκειται για ένα ακόμη βιβλίο που περιμένει να το διαβάσετε.
Το επόμενο πόνημα του 1999 έχει τίτλο «Τα αρβανίτικα τραγούδια της Ερμιονίδας» από τη Γιόνα Μικέ Παϊδούση- Παπαντωνίου και περιλαμβάνει τραγούδια της αγάπης, της δουλειάς, του γάμου αλλά και παιδικά τραγούδια και κάλαντα γραμμένα όλα στην αρβανίτικη γλώσσα. Μια γλώσσα που αποτελεί κομμάτι της τοπικής μας παράδοσης, τα δημοτικά τραγούδια συνοδεύονται με αντίστοιχη μετάφραση βέβαια.
Η Μαρία Στρίγκου-Κατσίνα το 1985 συγκέντρωσε σε μία πλούσια συλλογή δημοτικά τραγούδια όλων των εκφάνσεων της ζωής με χορευτικούς, αποκριάτικους, νησιώτικους παραδοσιακούς σκοπούς αλλά και μοιρολόγια καθώς και μία σειρά από τοπικά αρβανίτικα τραγούδια που τα μετάφρασε κιόλας η ίδια όπως θυμόταν τη γλώσσα από τα παιδικά της χρόνια. Το βιβλίο αυτό τιτλοφορείται «Λαογραφικά-καταγραφές».
Τέλος, το κομμάτι αυτό της λαογραφίας κλείνει με μία αναφορά στα «Παραδοσιακά Αποκριάτικα Τραγούδια» εκδόσεις 2016 από την προσωπική συλλογή της κας Σταυρούλας Γιαννακοπούλου-Τσιφάκη που η ανάγνωση τους φέρνει στο μυαλό μας μασκαράδες, χορούς, παιχνίδια με μπόλικο αλεύρι, γέλιο και χαρά.    
Ακολουθούν εργασίες μαθητών, φοιτητών και σύντομες μελέτες. Ξεκινάμε με τη μελέτη της Μαρίας Βελιώτη και του Δημήτρη Γεωργόπουλου που τιτλοφορείται «Κοινότητα Διδύμων: Οδοιπορικό στον τόπο και το χρόνο». Πρόκειται για μία αναφορά σε τοπικά και απογραφικά στοιχεία καθώς και στη Μονή Αυγού που είναι σφηνωμένη στις βορεινές πλαγιές του ομώνυμου όρους.
Η επόμενη αναφορά μου αφορά την πτυχιακή εργασία της Μαρίας Σκλαβούνου και της Αθανασίας Τσίγκας στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου το 2017. Η εργασία αυτή συντάχτηκε με αφορμή τις αφηγήσεις του πατρός Γκίκα Παπαδημητρίου. Στο πρώτο μέρος επιχειρείται η μελέτη της τοπικής ιστορίας του Κρανιδίου με τους ήρωες, τις γιορτές, τα σπίτια και το μεγάλο πολιτικό Εμμανουήλ Ρέπουλη. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας γίνεται η συγγραφή ενός δραματικού θεατρικού μονόπρακτου με τίτλο «Έχω ντρέβες» βασισμένο σε πραγματικές ιστορίες που αφορούν το Κρανίδι και φωτίζουν την προσωπικότητα ενός ιερέα που βίωσε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνίας του Κρανιδίου.
Ακολουθεί η ομιλία της Μαρίκας Κανέλλη- Τουτουντζή στο Λαογραφικό Κέντρο Κρανιδίου  το 2009 με τίτλο «Η παραδοσιακή φορεσιά του Κρανιδίου» σχετικά με την τοπική ανδρική και γυναικεία φορεσιά καθώς γίνεται και μία ιδιαίτερη αναφορά στην πιέτα.
Το επόμενο πόνημα του Θεόδωρου Κοζύρη φέρει το τίτλο «Το βυζαντινόν Κρανίδιον Ερμιονίδος» το οποίο αναφέρεται στις εκκλησίες και τις μονές της Ερμιονίδος που είναι μνημεία απόλυτα συνδεδεμένα με το βυζαντινό παρελθόν της περιοχής όπως οι Άγιοι Ανάργυροι, το μοναστήρι του Αυγού ο Άγιος Γιώργης στη σπηλιά των Διδύμων και άλλα.
Το επόμενο βιβλίο αποτελεί μία μικρή μυθοπλαστική απόπειρα ανασύνθεσης του παρελθόντος της Ερμιόνης εν έτει 1739 όπου η περιοχή είναι στα χέρια των Οθωμανών Τούρκων και οι Ενετοί επιστρέφουν στην Πελοπόννησο για να καταστρέψουν τα πάντα. Ένας από αυτούς ήταν ο Γάλλος αβάς Φουρμόν που με το πρόσχημα των αρχαιολογικών μελετών του κατέστρεψε, λεηλάτησε και πούλησε χωρίς ίχνος ευσέβειας στο πολιτισμό μας, τους ναούς, τους βωμούς και τα κάστρα της περιοχής, ιδιαίτερα το ιστορικό μας Μπίστι. Η ιστορία αυτή εκτυλίσσεται στο βιβλίο εκδόσεων 2008 «Σκάβοντας και γκρεμίζοντας- Το πέρασμα του αβά Φουρμόν από την Ερμιόνη» του Γεωργίου Μουσταϊρα.
Στη συνέχεια ακολουθεί ο επετειακός λόγος που εκφωνήθηκε το 2013 για τις εορταστικές εκδηλώσεις για τα 187 χρόνια που πέρασαν από την Γ Εθνοσυνέλευση Ερμιόνης. Έχει τίτλο «Το ξεκίνημα της Επανάστασης του ΄21 στην Ερμιονίδα μέσα από γραπτές μαρτυρίες και λαϊκές παραδόσεις» του Γιάννη Σπετσιώτη.
Όμορφο, αξιέπαινο και συγκινητικό είναι όταν βλέπεις παιδιά και εκπαιδευτικούς να ασχολούνται με μία μελέτη για την ιδιαίτερη πατρίδα τους, την τοπική ιστορία και λαογραφία καθώς έτσι γνωρίζουν καλύτερα τις ρίζες της προέλευσης τους. Λόγος λοιπόν γίνεται για τις σχολικές εργασίες- project.
Πρώτη σχολική εργασία φέρει το τίτλο «Αναμνήσεις από την Ερμιόνη» από τους μαθητές της Δ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Ερμιόνης το σχολικό έτος 1998-1999. Στην εργασία γίνεται αναφορά στην ιστορία της Ερμιόνης από τους Δωριείς μέχρι την Τουρκοκρατία, καθώς και τα ήθη και έθιμα του τόπου.
Δεύτερη κατά σειρά είναι το πολιτιστικό πρόγραμμα του Γυμνασίου Κρανιδίου με τίτλο « Τοπικές παραδόσεις της περιοχής μας» το οποίο στηρίχτηκε σε προσωπικές συνεντεύξεις που πήραν οι μαθητές. Με τα κείμενα τους να αναφέρονται σε μύθους, έθιμα, εορτές, επαγγέλματα, παλιά παιχνίδια του δρόμου ακόμα και παραδοσιακές συνταγές.
Η παραπάνω εργασία σχολικής χρονιάς 2004-2005 συνεχίστηκε κι την επόμενη χρονιά με την ίδια ομάδα μαθητών. Αυτή τη φορά επικεντρώθηκαν στα παραδοσιακά επαγγέλματα και τις τέχνες της περιοχής όπως την τέχνη του αργαλειού, ιατρικές τεχνικές πρακτικών γιατρών αλλά και τεχνικές ψαρέματος.
Τελευταία εργασία που θα παρουσιάσω είναι εκείνη των μαθητών της Στ τάξης του πρώτου Δημοτικού Σχολείου Κρανιδίου το σχολικό έτος 2004-2005. Τίτλος της εργασίας «Παραδοσιακή Εικαστική Ταυτότητα- Τοπική Πολιτιστική Κληρονομιά» με αναφορές στην αρχιτεκτονική των σπιτιών, τα έπιπλα, τα εργόχειρα, τις πιέτες και τα κοσμήματα.
Κάπου εδώ τελειώνει η δική μου παρουσίαση. Ευχαριστώ πολύ για την ευκαιρία που μου δόθηκε να μελετήσω βιβλία και εργασίες σχετικά με τον τόπο μου, τους μύθους και τις παραδόσεις του. Να μάθω πληροφορίες που δεν ήξερα αλλά και να θυμηθώ άλλες που είχα ξεχασμένες από τα εκπαιδευτικά προγράμματα που παρακολουθούσα σαν μαθήτρια. Κλείνω με ένα απόφθεγμα του φιλοσόφου Ρενέ Ντεκάρτ « Η ανάγνωση των καλών βιβλίων είναι σαν τη συνομιλία με τους τελειότερους ανθρώπους του παρελθόντος.» Ευχαριστώ πολύ λοιπόν και εσάς για την προσοχή σας και σας καλώ να αναζητήσετε και εσείς στα ράφια της βιβλιοθήκης τα βιβλία στα οποία αναφερθήκαμε απόψε...   

Δεν υπάρχουν σχόλια: