=================================================================================
Αφορμής δοθείσης…»
του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Κρανιδίου παρέδωσε
πρόσφατα στους δημότες της Ερμιονίδας και στους πολυάριθμους φίλους της μια
εξαιρετική έκδοση: Ένα καλαίσθητο
λεύκωμα αφιερωμένο στα δημοτικά και κοινοτικά πηγάδια της Ερμιονίδας.1
Το αξιόλογο αυτό έργο αποτελεί έμπνευση και δημιουργία της δραστήριας
βιβλιοθηκονόμου, κυρίας Δήμητρας Αξαρλή. Την επαινούμε θερμά και την
ευχαριστούμε για την πολύτιμη προσπάθειά της να διασώσει την τοπική μας
κληρονομιά.
Με αφορμή αυτή την έκδοση, αξίζει να σταθούμε
σε ένα ιδιαίτερο τοπόσημο της περιοχής μας. Στις μέρες μας, το πιο όμορφο,
καλοδιατηρημένο και περιποιημένο πηγάδι του Δήμου μας είναι αναμφίβολα το
«πηγάδι της Μιλίντρας». Πρόκειται για το «πλατύ ή παλιό πηγάδι», όπως
ονομαζόταν κατά την αρχαιότητα, το οποίο στέκει αγέρωχο στο πέρασμα των αιώνων.2
Θερμά συγχαρητήρια αξίζουν στους ανθρώπους που το φροντίζουν με τόσο
μεράκι. Πάντα ασπρισμένο και στολισμένο, όχι μόνο μαγνητίζει τα βλέμματα των
περαστικών αλλά αποτελεί και ένα σπουδαίο παράδειγμα σεβασμού προς την παράδοσή
μας.
Το καλοκαίρι του 1990, έπειτα από δική μου
εισήγηση, ο Ερμιονικός Σύνδεσμος ανέλαβε την επισκευή και συντήρηση των τριών
ιστορικών πηγαδιών της Ερμιόνης: του Μεγαλοπήγαδου, του Μικρού Πηγαδιού και του
Καλογερικού.
Φώτο από το αρχείο της Βιβής Σκούρτη
 |
Το "Καλογερικό"
 | | Το "Μεγαλοπίγαδο" |
|
Τις εργασίες πραγματοποίησε ο αείμνηστος πλέον εργολάβος,
Γιώργος
Δωροβάτας.
Η πρωτοβουλία αυτή αγκαλιάστηκε θερμά, με αποτέλεσμα την επόμενη
χρονιά τα πηγάδια αυτά να αποτελέσουν το κεντρικό θέμα της πρωτοχρονιάτικης
κάρτας του Συνδέσμου. Παράλληλα, ανάλογες προσπάθειες για τον εξωραϊσμό του
περιβάλλοντος χώρου τους είχε υλοποιήσει και ο Δήμος Ερμιόνης.
Πιο πρόσφατα, το 2020, αν θυμάμαι καλά, ο τότε
Πρόεδρος της Κοινότητας Ερμιόνης, Ιωσήφ Γανώσης, πήρε την πρωτοβουλία να
αποκαταστήσει το κατεστραμμένο τοιχίο της περίφραξης του Καλογερικού.
Ωστόσο,
μια «αόρατη», όπως πληροφορηθήκαμε, Αρχαιολογική Υπηρεσία από την Πάτρα έσπευσε
να ανακόψει αυτή την προσπάθεια, στέλνοντας υπάλληλο για τη διακοπή των
εργασιών με την επίκληση του νόμου «περί αρχαιοτήτων»!
Ευτυχώς, ο Πρόεδρος δεν
κάμφθηκε, επέδειξε αποφασιστικότητα και το έργο της επισκευής ολοκληρώθηκε
κανονικά.
(Σημείωση του blog:Η ευγένεια και ο πολιτισμός του
Γιάννη Σπετσιώτη δεν του επιτρέπει να δώσει ατόφιο το γεγονός για την δήθεν
παρέμβαση της Αρχαιολογίας... Ωστόσο, στο blog έχει αναρτηθεί ολοκληρωμένο το "άθλιο" περιστατικό…)
Σήμερα, όλες αυτές οι αντιπαραθέσεις έχουν μικρή σημασία.
Εκείνο που
προέχει και πρέπει να γίνει συνείδηση στην εκάστοτε δημοτική και κοινοτική
αρχή, είναι ότι τα πηγάδια αυτά αποτελούν ζωντανό κομμάτι της πολιτιστικής μας
κληρονομιάς.
Η προστασία, η ανάδειξη και η διαρκής συντήρησή τους είναι
υποχρέωση και ευθύνη της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Σημειώσεις
1. Το
λεύκωμα διατίθεται δωρεάν από τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κρανιδίου.
2. Τόσο
οι παλαιότεροι όσο και οι σύγχρονοι τοπικοί ερευνητές που μελέτησαν την
ετυμολογία του συγκεκριμένου τοπωνυμίου, έχουν διατυπώσει διαφορετικές απόψεις
(Ιωάννης Ησαΐας, Η ιστορία του Κρανιδίου, σελ. 175).
Ωστόσο, μια
συνθετική προσέγγιση των πηγών και με την παρατήρηση ότι οι Ντρέδες (όπως και
οι Μπαρδουνιώτες) αποτελούσαν διακριτές ομάδες αλβανόφωνων πληθυσμών, μάς
οδηγεί σε ένα ασφαλέστερο συμπέρασμα. Εξάλλου, ενισχυτικό στοιχείο αυτής της άποψης
αποτελεί και το γεγονός ότι στην Ερμιόνη υπήρχε παλαιότερα το παρατσούκλι
«Ντρες».
Όσον αφορά τη διπλή ονομασία του ναϋδρίου που βρίσκεται βόρεια του
πηγαδιού, θεωρώ πως ο ναός είναι δισυπόστατος. Λόγω της γειτνίασής του με το
κοιμητήριο, η μία του υπόσταση είναι αφιερωμένη στον Ταξιάρχη και η δεύτερη
στον Άγιο Ανδρέα. Η πρακτική αυτή συναντάται και στον τρισυπόστατο ναό του
κοιμητηρίου της Ερμιόνης (ο οποίος είναι αφιερωμένος στους Ταξιάρχες, την Αγία
Κυριακή και τους Αγίους Πάντες).
.jpg)
