Ερμιονίδα και Εθνική Αντίσταση: Δύο νέα βιβλία για τους Κρανιδιώτες αντιστασιακούς
του
Γιάννη Μ. Σπετσιώτη
Πριν
από λίγα χρόνια, η Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη δημοσίευσε βιβλιογραφική μελέτη
του συμπολίτη μας Βασίλη Γκάτσου, με τίτλο «Βασικά βιβλία για την Κατοχή στην
Ερμιονίδα, Τροιζηνία και τα γύρω νησιά».
Στη μελέτη αυτή παρουσιάζονται
δεκατέσσερα σχετικά βιβλία. Παράλληλα, γίνεται αναφορά τόσο σε ανέκδοτα
ημερολόγια και σημειώσεις διαφόρων δημιουργών, όσο και σε άλλα βιβλία που
αφορούν την περίοδο της Κατοχής στην Πελοπόννησο. Στο σώμα αυτής της
βιβλιογραφίας αξίζει να προστεθούν δύο ακόμη βιβλία, εκδοθέντα την τελευταία
εικοσαετία, τα οποία φωτίζουν τη δράση των Κρανιδιωτών αγωνιστών της Εθνικής
Αντίστασης.
Το
πρώτο βιβλίο ανήκει στη Μαίρη Παριανού και τιτλοφορείται «Μαρτυρίες από
την αντίσταση και τη φυλακή (1941-1945)» (Αθήνα, 2007). Η συγγραφέας,
το γένος Παριανού, γεννήθηκε το 1924 στο Κρανίδι και ήταν το πρώτο από τα
τέσσερα παιδιά του Κοσμά και της Τασίας. Σε μικρή ηλικία εγκαταστάθηκε με την
οικογένειά της στην Αθήνα. Μαθήτρια ακόμη Γυμνασίου, το 1941, στρατολογήθηκε
στην κορυφαία αντιστασιακή οργάνωση «Προμηθέας ΙΙ», επικεφαλής της οποίας ήταν
ο μετέπειτα αρραβωνιαστικός της, Χαράλαμπος Κουτσογιαννόπουλος. Λόγω της
έντονης δράσης της, αναγκάστηκε να διακόψει το σχολείο. Η προσωπική της
μαρτυρία, όπως καταγράφεται στο βιβλίο, αποτελεί ανεκτίμητη συνεισφορά στην
ιστορία της Εθνικής Αντίστασης.
Το
δεύτερο βιβλίο ανήκει στον Χρήστο Μαλτέζο και τιτλοφορείται «Μυστική
αντίσταση: Οργάνωση Μίδας 614» (Αθήνα, 2024). Η έκδοση αυτή αποτελεί
μια αυτοτελή εργασία, η οποία βασίστηκε στην εκτενή, πολυσέλιδη (564 σελίδων)
μελέτη του ιδίου με τίτλο «ΜΙΔΑΣ 614» (Εκδόσεις Πελασγός, 2023). Το βιβλίο
φωτίζει τη δράση της ομώνυμης μυστικής αντιστασιακής οργάνωσης, επικεφαλής της
οποίας -όπως είναι γνωστό- διατέλεσε ο αντισυνταγματάρχης Ιωάννης Τσιγάντες.
.jpg)
Ο
Ιωάννης Σβορώνος-Τσιγάντες γεννήθηκε στη Ρουμανία το 1897. Εισήλθε πρώτος στη
Σχολή Ευελπίδων το 1917, απ’ όπου αποφοίτησε το 1920, ενώ αργότερα ολοκλήρωσε
τις σπουδές του στην Ακαδημία Πολέμου της Γαλλίας. Αφού τραυματίστηκε κατά τη
Μικρασιατική εκστρατεία, διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στο βενιζελικό κίνημα
της 1ης Μαρτίου 1935. Μετά την αποτυχία του κινήματος, υπέστη
διώξεις, φυλακίσεις και εξορίες. Συνελήφθη μάλιστα στην Τουρκία κατά την
προσπάθεια διαφυγής του, αλλά κατάφερε τελικά να φτάσει στο Κάιρο.
Στις
αρχές Ιουνίου του 1942, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Παναγιώτης
Κανελλόπουλος, μίλησε σε μια μεγάλη αίθουσα του Ελληνικού Προξενείου στο Κάιρο,
ενώπιον των πρώτων μελών της οργάνωσης «ΜΙΔΑΣ 614». Από εκεί, τα μέλη της
οργάνωσης, υπό την αρχηγία του Ιωάννη Τσιγάντε, χωρίστηκαν σε δύο ομάδες με
προορισμό την Ελλάδα. Το βράδυ της 11ης Αυγούστου 1942, η δεύτερη ομάδα,
επιβαίνοντας στο πλοίο «Αγία Βαρβάρα», έφτασε «στην περιοχή της
Ερμιόνης, απέναντι ακριβώς από την Ύδρα, όπου σε έναν μικρό όρμο, στα
Τσελεβίντα αγκυροβόλησε και διανυκτέρευσεν». Λόγω θαλασσοταραχής, η
ομάδα παρέμεινε εκεί μέχρι το πρωί της 13ης Αυγούστου. Μόλις ο καιρός
βελτιώθηκε, συνέχισαν το ταξίδι τους και αποβιβάστηκαν τελικά στην ακτή του
Κερατσινίου.
Στην
οργάνωση «ΜΙΔΑΣ 614» εντάχθηκαν, επίσης, δύο κορυφαίοι Κρανιδιώτες ρασοφόροι: ο
φλογερός πατριώτης, τότε Μητροπολίτης Καρυστίας, Παντελεήμων Φωστίνης
(1881–1962) και ο γενναίος αρχιδιάκονός του, Παντελεήμων Καρανικόλας
(1919–2006), ο μετέπειτα περιώνυμος Μητροπολίτης Κορίνθου. Η κατοχική και αντιστασιακή
δράση του αοίδιμου Φωστίνη αποτυπώνεται στα βιβλία του «Αγώνες κάτω από τα
δεσμά» και «Αγώνες για την Πατρίδα στην ξενιτειά». Παράλληλα, την ίδια περίοδο,
και συγκεκριμένα το 1944, κυκλοφόρησε η εφημερίδα «ΝΕΟΙ ΔΡΟΜΟΙ», το μηνιαίο
όργανο του Επαρχιακού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ Ερμιονίδας – Τροιζηνίας. Δεξιά και
αριστερά από τον τίτλο της, η εφημερίδα έφερε τους χαρακτηριστικούς στίχους:
«Θέλουμε
ελεύθερη εμείς Πατρίδα και πανανθρώπινη τη λευτεριά.
Κι η σκέψη μας θε ν’ αγκαλιάσει όλα τα νειάτα του ντουνιά».
.jpg)
.jpg)
.jpg)